ข้อมูลควรรู้ก่อนท่องเที่ยวภูฎาน
เตรียมตัวก่อนเที่ยวภูฏาน ข้อมูลควรรู้ก่อนเที่ยวภูฏาน
ภูฏานเป็นประเทศเล็กๆ ในอาณาจักรหิมาลัย ดินแดนแห่งพุทธศาสนาที่คงความเป็นเอกลักษณ์พิเศษ ด้วยความตระหนักและหวงแหนในคุณค่านี้ ภูฏานจึงวางกรอบจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยว ซึ่งยิ่งทำให้น้อยคนนักที่จะมีโอกาสไปเยือนภูฏาน
นโยบายการท่องเที่ยวภูฏาน
ประเทศภูฏานเปิดประตูต้อนรับนักท่องเที่ยวต่างชาติเมื่อต้นปี ค.ศ. 1988 โดยต้องผ่านองค์การท่องเที่ยวแห่งรัฐ (Tourism Authority of Bhutan: TAB) เพียงผู้เดียว และจำกัดนักท่องเที่ยวไม่ให้เกิน 3,000 คนต่อปีในช่วงแรก
หลังจากภาพยนตร์เรื่อง The Little Buddha ได้ถ่ายทำที่ภูฏานและแพร่ภาพไปทั่วโลก ทำให้ความสนใจในการท่องเที่ยวภูฏานพุ่งสูงขึ้น ทางการภูฏานจึงปรับตัวเลขนักท่องเที่ยว เป็น 5,000 คนต่อปีนับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1995 และปัจจุบันเปิดรับนักท่องเที่ยวปีละ 20,000 คน โดยมุ่งเน้นนักท่องเที่ยวที่มีคุณภาพ เพื่อไม่ให้สร้างปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรมดั้งเดิม
โรคแพ้ความสูง (Altitude Sickness) ที่ต้องระวังก่อนเที่ยวภูฏาน
ความสูงโดยเฉลี่ยในเส้นทางท่องเที่ยวภูฏานอยู่ที่ประมาณ 2,300 เมตร แต่หากเป็นเส้นทางเดินเท้าท่องชมธรรมชาติอาจสูงได้ถึง 5,400 เมตร การเมาความสูงอาจเป็นปัญหารุนแรงและเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้สำหรับนักท่องเที่ยวบางคน
อาการของโรคแพ้ความสูงที่ควรระวัง
- ปวดศีรษะ
- ไอ
- คลื่นไส้
- เบื่ออาหาร
- มีปัญหาปัสสาวะติดขัด
หากเริ่มมีอาการดังกล่าว ให้ลงมายังบริเวณที่ต่ำกว่าทันที
คำแนะนำสำหรับการเดินทางในที่สูงที่ภูฏาน
-
ดื่มน้ำให้มากกว่าปกติ
เวลาขึ้นสู่ที่สูง ร่างกายจะเกิดภาวะสูญเสียน้ำ จึงต้องเพิ่มปริมาณการดื่มน้ำ
-
ปรึกษาแพทย์ก่อนเดินทาง
ผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือความดันโลหิตสูงควรพบแพทย์ให้เรียบร้อยก่อนเดินทางมาภูฏาน
-
ยานอนหลับอ่อนๆ สำหรับอาการนอนไม่หลับ
อาการนอนไม่หลับจากการขึ้นมาอยู่บนที่สูงสามารถใช้ยานอนหลับอ่อนๆ ช่วยได้
-
งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
ไม่ควรดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ระหว่างอยู่ในพื้นที่สูง
ข้อควรรู้ก่อนทัวร์ภูฏาน
สิ่งที่นักท่องเที่ยวควรทราบเกี่ยวกับภูฏาน
-
ประเทศเดียวในโลกที่ห้ามสูบบุหรี่ในที่สาธารณะ
ภูฏานมีกฎหมายห้ามซื้อ ขาย และสูบบุหรี่ในที่สาธารณะโดยเด็ดขาด
-
สื่อและโทรทัศน์ในภูฏาน
ภูฏานมีหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นรายสัปดาห์ 1 ฉบับ และหนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษ 1 ฉบับ มีเคเบิลทีวี 2 สถานีถ่ายทอดรายการจาก CNN, BBC, MTV และ ESPN รวมถึงละครจากอินเดีย และมีโทรทัศน์ของรัฐ 1 แห่ง
-
โครงสร้างพื้นฐานของภูฏาน
ตามเกณฑ์สากล ภูฏานเป็นหนึ่งใน 40 ประเทศที่ยากจนที่สุดในโลก ทั้งประเทศมีทางหลวงเพียงหนึ่งเส้น โดยรถที่วิ่งในภูฏานต้องหักเลี้ยวทุกๆ 6 วินาที
-
ธรรมชาติและวัฒนธรรมที่แยกไม่ออกจากกัน
นักท่องเที่ยวที่ไปเยือนภูฏานจะสังเกตเห็นอิทธิพลของศาสนาและวัฒนธรรม แวดล้อมด้วยหมู่บ้าน วัดวาอาราม ธงภาวนา และกงล้อภาวนาจำนวนนับไม่ถ้วน
-
วัดบนยอดเขาที่ต้องใช้ความอุตสาหะ
วัดบางแห่งในภูฏานตั้งอยู่บนยอดเขา ต้องใช้เวลาและความอุตสาหะในการปีนขึ้นไปมากกว่าเส้นทางปีนเขาทั่วไป
-
ความสัมพันธ์ภูฏาน–ไทย
ชาวภูฏานมีทัศนคติที่ดีกับไทย นิยมเดินทางมาไทยเพื่อจับจ่าย รักษาตัว และศึกษา อีกทั้งทั้งสองประเทศมีพระมหากษัตริย์เป็นศูนย์รวมจิตใจเช่นเดียวกัน
-
ข้อห้ามในวัดและซองของภูฏาน
วัดวาอารามและป้อมปราการส่วนใหญ่เปิดให้นักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าชมได้แต่ภายนอก ไม่อนุญาตให้เข้าไปภายในตัวอาคาร
ซอง (Dzong) เอกลักษณ์สถาปัตยกรรมของภูฏาน
ซอง (Dzong) เป็นคำในภาษาซองคา แปลว่า ป้อมปราการ ในสมัยโบราณใช้เป็นที่มั่นต่อสู้กับศัตรู แต่ปัจจุบันซองกลายเป็นศูนย์กลางการบริหารราชการของแต่ละเขต และใช้ชื่อเดียวกับเขตนั้น เช่น Paro Dzong-Khag หมายถึงเขตที่มีเมืองปาโรเป็นเมืองเอก
บทบาทและหน้าที่ของซองในภูฏาน
- วัดหลักประจำเขต ใช้ประกอบกิจการทางศาสนา
- ที่พำนักอาศัยของพระสงฆ์และสามเณร
- ที่ทำการรัฐบาลและสำนักงานราชการในระดับต่างๆ
- ที่ประชุมสภา
- โรงเรียนสงฆ์
สถานที่ที่เป็นเพียงวัดนั้น ภาษาซองคาเรียกว่า "ลาคัง" (Lahkhang)
สถาปัตยกรรมซองของภูฏาน
ซองทุกแห่งมีสถาปัตยกรรมเฉพาะของภูฏาน ก่อด้วยอิฐ ฉาบด้วยดิน หลังคาเป็นเชิงชั้น ตัวอาคารประกอบด้วยโครงไม้แกะสลัก พื้นปูด้วยแผ่นศิลา รูปแบบได้รับอิทธิพลมาจากทิเบตและจีน มีลักษณะผสมผสานระหว่างวัด วัง และอาคารโบราณ
ประวัติความเป็นมาของซองในภูฏาน
การสร้างซองเริ่มเกิดขึ้นในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 12 และรุ่งเรืองในศตวรรษที่ 17 สมัยท่านนาวัง นัมเกล ซิมโตคาซอง (Simtokha Dzong) ในเมืองทิมพู เป็นซองแห่งแรกในภูฏาน สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1629 ต่อมาได้รับการดัดแปลงเป็นวิทยาลัยครูแห่งแรกในภูฏาน ธนบัตรของภูฏานยังมีรูปซองปรากฏอยู่ด้านหลัง และด้านหน้าเป็นพระบรมฉายาลักษณ์ของกษัตริย์แห่งราชวงศ์วังชุก
ธรรมเนียมปฏิบัติและวัฒนธรรมชาวภูฏาน
ก่อนเที่ยวภูฏาน นักท่องเที่ยวควรทำความเข้าใจธรรมเนียมปฏิบัติของชาวภูฏาน ดังนี้
การแสดงความเคารพในภูฏาน
ชาวภูฏานให้ความสำคัญกับลำดับชั้นและการเคารพผู้อาวุโส โดยมีธรรมเนียมปฏิบัติดังนี้
- ยืนค้อมตัวลงเล็กน้อยเมื่ออยู่ต่อหน้าผู้ใหญ่
- นั่งขาตรงชิดเก้าอี้และใช้ผ้าสะพายบ่าคลุมหัวเข่า
- เอามือป้องปากเวลาพูดต่อหน้าผู้ใหญ่
- จบประโยคด้วยคำว่า "ลา" เพื่อแสดงความเคารพ
- ห้ามสูบบุหรี่ต่อหน้าผู้ใหญ่อย่างเด็ดขาด
มารยาทในวัดและสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของภูฏาน
-
ถอดรองเท้าก่อนเข้าวัด
ต้องถอดรองเท้าออกเสมอเพื่อแสดงความเคารพต่อสถานที่ศักดิ์สิทธิ์
-
ห้ามนำร่มและหมวกเข้าวัดและซอง
ร่มและหมวกถือเป็นของต้องห้ามทั้งในวัดและซองทุกแห่ง
-
ห้ามพูดเสียงดัง
ต้องรักษาความสงบและไม่พูดเสียงดังภายในบริเวณวัดและสถานที่ศักดิ์สิทธิ์
-
บริจาคทำบุญเล็กๆ น้อยๆ
เวลาไปเที่ยววัดควรบริจาคเงินทำบุญกับทางวัดบ้างเพื่อแสดงความเคารพ
ข้อห้ามด้านร่างกายในวัฒนธรรมภูฏาน
- ชาวภูฏานถือว่าศีรษะเป็นของสูง ห้ามแตะหรือตบศีรษะผู้อื่นโดยเด็ดขาด
- เท้าถือเป็นของต่ำ ห้ามเหยียดหรือยื่นเท้าออกไปข้างหน้า
- เวลานั่งกับพื้นต้องนั่งขัดสมาธิหรือนั่งพับเพียบ
- ห้ามนั่งไขว่ห้างหรือนั่งเอาขาไขว้กันบนเก้าอี้
ธรรมเนียมการต้อนรับแขกของชาวภูฏาน
การต้อนรับแขกเป็นเรื่องสำคัญมากสำหรับชาวภูฏาน หากไม่ยกน้ำชาหรือสุรามาให้ถือว่าหยาบคายอย่างยิ่ง ผู้เป็นแขกควรดื่มเครื่องดื่มที่เจ้าของบ้านยกมาให้อย่างน้อยสองถ้วย และไม่ควรรีบตกปากรับคำในทันทีที่ถูกเชิญดื่ม ระหว่างกินอาหารไม่จำเป็นต้องมีบทสนทนา เพราะชาวภูฏานถือว่าการกินเป็นเรื่องจริงจัง
พิธีกรรมและงานสำคัญของชาวภูฏาน
การแต่งกายในงานพิธีทางการ
ชาวภูฏานทั้งหญิงและชายจะต้องห่มผ้ากับเนะในงานพิธีทางการ
พิธีซุกเดรล — พิธีประสาทพรให้เจริญรุ่งเรือง
พิธีประสาทพรให้เจริญรุ่งเรืองหรือให้บังเกิดความอุดมสมบูรณ์ โดยมีพระลามะเป็นผู้ประกอบพิธี
พิธีมาชัง — พิธีบวงสรวงบูชาท้าวมหากาฬ
พิธีบวงสรวงบูชาท้าวมหากาฬ เทพผู้ปกปักรักษาประเทศภูฏาน โดยใช้สุราที่หมักในท้องถิ่น (ชัง) ประกอบพิธี
พิธีศพของชาวภูฏาน
งานศพเป็นพิธีที่สำคัญและแพงที่สุดในภูฏาน ชาวภูฏานถือว่าความตายเป็นการผ่านไปสู่ชีวิตใหม่ จึงต้องทำพิธีอย่างครบถ้วน โดยปกติจัดพิธีติดต่อกัน 7 วัน และมาทำพิธีเพิ่มในวันที่ 14, 21 และ 49 หลัง 49 วันจึงทำพิธีสิ้นสุดที่บ้านของผู้ตาย และครอบครัวจะทำพิธีในวันครบรอบติดต่อกันสามปี
